Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”

63-36599_g

Hieronim Dekutowski, jego pseudonimy to m.in. „Zapora”, „Odra”, „Reżu”. Urodził się 24 września 1918 roku w Dzikowie. Jego najstarszy brat zginął w wojnie polsko-bolszewickiej, stając się przykładem patriotyzmu i bohaterstwa dla Hieronima. „Zapora” należał do harcerstwa oraz Sodalicji Mariańskiej. Plany podjęcia studiów we Lwowie, które snuł, przerwała niemiecka i sowiecka agresja na Polskę w 1939 roku. Po kampanii wrześniowej z Lwowa dostał się na Węgry, gdzie został internowany. Po ucieczce z obozu przedostał się na Zachód. We Francji wstąpił do Armii Polskiej. Po kapitulacji Francuzów udał się do Wielkiej Brytanii. Tu przeszedł szkolenie w organizacji cichociemnych głównie z zakresu dywersji oraz szkolenie spadochronowe. 4 marca 1943 roku złożył przysięgę jako cichociemny. We wrześniu 1943 roku został przerzucony do okupowanej Polski. Otrzymał przydział do Kedywu (wydzielony pion AK zajmujący się dywersją) Okręgu AK „Lublin”. Przeprowadził wiele akcji mających na celu likwidację konfidentów oraz ochronę ludności Zamojszczyzny, walczył z wojskami niemieckimi i niemieckimi osadnikami, tępił bandytyzm. Uratował również wielu ściganych przez Niemców Żydów, ukrywając ich w leśnych ostępach. Ze swoim oddziałem ruszył na pomoc powstańcom warszawskim, lecz po nieudanej próbie przekroczenia Wisły zmuszony został do rozwiązania oddziału.
Dekutowski podjął w styczniu 1945 roku konspiracyjną działalność wymierzoną przeciwko bolszewikom. W odwecie za zamordowanie przez komendanta posterunku MO w Chodlu czterech byłych żołnierzy Dekutowskiego, „Zapora” zaatakował i zdobył ten posterunek. Komendantem owego posterunku był ponoć uratowany wcześniej przez niego Żyd. Po tym wydarzeniu „Zapora” objął dowództwo nad grupą dywersyjną. Prowadził akcje zbrojne przeciwko funkcjonariuszom NKWD, MO i UB terroryzującym okoliczną ludność oraz przeciwko działaczom i aparatczykom komunistycznym.
Milicjanci oraz funkcjonariusze aparatu bezpieczeństwa, wprowadzając komunistyczną władzę, zwalczali struktury niepodległościowe oraz wyłapywali byłych AK-owców. Dekutowski już w 1945 roku zgromadził wokół siebie oddział ponad 300 żołnierzy. Również rozszerzył zakres działań na Rzeszowszczyznę i Kielecczyznę.