Wigilia

traditional christmas eve wafer on festive table

Boże Narodzenie to wyjątkowy czas, przypomina nam o radosnej prawdzie wiary: oto Bóg stał się człowiekiem i zamieszkał między nami. Są to zarazem jedne z najbardziej rodzinnych i radosnych świąt. Trudno je sobie wyobrazić bez ustrojonych choinek i udekorowanych światełkami oraz innymi ozdobami domostw.
Piękną tradycją związaną z Bożym Narodzeniem jest zwyczaj śpiewania kolęd. Nazwa tego rodzaju pieśni pochodzi od łacińskiego słowa calendae. Starożytni rzymianie tym terminem określali pierwszy dzień miesiąca oraz pierwszy dzień roku. Z tej okazji składali sobie życzenia i śpiewali okolicznościowe pieśni. Oczywiście pieśni te nie miały nic wspólnego z obecnymi kolędami, jednak ich nazwa została w średniowieczu zapożyczona przez Kościół katolicki. W chrześcijańskiej tradycji kolędy to pieśni o tematyce bożonarodzeniowej. Pierwotnie nie różniły się one wiele od pozostałych pieśni religijnych, tak samo napisane były po łacinie i śpiewane na melodię hymnów kościelnych. Największą popularnością kolędy cieszyły się w baroku, w tym okresie powstało najwięcej popularnych obecnie utworów, jak np. „Lulajże, Jezuniu”, „Dzisiaj w Betlejem” czy „Gdy śliczna Panna”.
Jednak niezwykłą, światową „karierę” zrobiła pastorałka (rodzaj kolędy z wprowadzonymi wątkami ludowymi i pasterskimi) „Cicha noc” autorstwa ks. Josepha Mohra. Została ona przetłumaczona na około 300 języków i dialektów.
Kolędy w Polsce pojawiły się w XV w. Przyjmuje się, że w tamtym czasie nasi przodkowie znali zaledwie 9 tego typu pieśni. Jednak już w XVII w. w klasztorach klarysek i benedyktynów powstało około 700 kolęd. Do grona twórców polskich kolęd należeli m.in. Franciszek Karpiński, który ułożył tekst kolędy „Bóg się rodzi” oraz Teofil Lenartowicz, autor utworu „Mizerna cicha”.
Inną piękną tradycją bożonarodzeniową są szopki, czyli makiety przedstawiające miejsce narodzin Syna Bożego. Nieodzownym elementem szopki jesz żłóbek z Bożą Dzieciną. Innymi postaciami, które pojawiają się w szopkach są Maryja, św. Józef, Trzej Mędrcy, pasterze i aniołowie.
Tradycję szopki bożonarodzeniowej zapoczątkował św. Franciszek. Pierwsza szopka powstała w 1223 r. we włoskiej miejscowości Greccio. Współcześnie szopki pojawiają się niemal w każdym mieście. Do najpopularniejszych z nich należą szopki krakowskie, wambierzycka, czy też jasnogórska.
Śpiewając kolędy i odwiedzając szopkę, pamiętajmy o sensie Bożego Narodzenia i za przykładem Maryi, św. Józefa, pastuszków i Trzech Mędrców przygotujmy się na przyjście Syna Bożego, aby zagościł on w kolebce naszych serc.