Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

katyn-ofiary-z-gk1

Od 2007 roku 13 kwietnia w Polsce nierozerwalnie kojarzy się ze zbrodnią katyńską. Jest to bowiem święto pamięci o tych, którzy w 1940 roku zostali rozstrzelani przez NKWD w Katyniu.

 

Masowe egzekucje przeprowadzono wiosną w pierwszym roku trwania wojny. Szacuje się, że w tym czasie zginęło co najmniej 21 768 obywateli Polski, z czego największą część stanowili oficerowie wojska oraz policji. Do mordu doszło na mocy decyzji najwyższych władz ZSRR. Decyzja to została zawarta w tajnej uchwale Biura Politycznego. Jeńcy, których propaganda radziecka nazywała „wrogami władzy sowieckiej”, byli zabijani przez radziecką policję polityczną strzałem w tył głowy z broni krótkiej. Jeszcze do 1990 roku władze ZSRR odcinały się od odpowiedzialności za zbrodnię katyńską, wskazując nazistowskie Niemcy jako winowajców. Dopiero 13 kwietnia 1990 roku, przywódca ZSRR, Michaił Gorbaczow, oficjalnie przyznał, iż była to „stalinowska zbrodnia” i przekazał stronie polskiej pochodzące z radzieckich archiwów dokumenty dotyczące zbrodni katyńskiej. Wciąż jednak wiele kwestii z nią związanych pozostaje niewyjaśnionych.

Pozbawić naród głowy

Do dziś nie do końca znane są motywy decyzji uśmiercenia polskich oficerów. Niektóre hipotezy mówią o osobistej zemście Stalina za porażkę w wojnie w 1920 roku, jednak wielu historyków kwestionuje tę teorię. Według części badaczy powodem była chęć pozbawienia narodu polskiego warstwy przywódczej, elity intelektualnej, której przedstawicielami byli zamordowani Polacy. Celem takiego działania miało być uniemożliwienie odrodzenia się polskiej państwowości. Naród bez elity, podobnie jak ciało bez głowy, miał obumrzeć, by tym łatwiej przejść skuteczną „bolszewizację”.

 

Gloria Victis

 

Wniosek o ustanowienie dnia 13 kwietnia Świętem Pamięci Zbrodni Katyńskiej został przyjęty przez aklamację przez Sejm RP dnia 14 listopada 2007 roku. W dokumencie można przeczytać: W hołdzie Ofiarom Zbrodni Katyńskiej oraz dla uczczenia pamięci wszystkich wymordowanych przez NKWD na mocy decyzji naczelnych władz Związku Sowieckiego z 5 marca 1940 r., Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia dzień 13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Dzień ten stał się również inspiracją do stworzenia Medalu Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, który wręczany jest przez Fundację Katyńską tym, którzy przyczyniają się do poszerzania wiedzy na temat tego mordu.